Okno dachowe

Okno dachowe  to szczególny produkt  w połaci dachowej. Jego dobry montaż – tak samo jak przy obróbce komina – jest gwarancją szczelności dachu, a także  osiągnięcia deklarowanych przez producentów parametrów termoizolacyjnych i użytkowych. To wpływa na końcowy efekt i zadowolenie inwestora.

Tekst Patryk Olejniczak

W swojej karierze dachowca-okniarza często spotykałem się z pytaniem inwestorów,  które okna są lepsze? Odpowiedź jest prosta – najlepsze okno to takie, które spełnia oczekiwania klienta. Nie zawiera się to w jednym zdaniu, ponieważ powinno być odpowiednio dobrane do potrzeb mieszkańców, możliwości  montażowych i dobrze osadzone.

Okna dachowe znanych i renomowanych producentów działających na naszym rynku pod względem funkcji i wygody użytkowania sprostają niemal każdej potrzebie klienta. Choć są zaprojektowane w taki sposób, że nietrudno je zamontować, to ich montaż wymaga wiedzy i umiejętności. Mogą zdarzyć się różne scenariusze. Poza tym idealnym, w którym dobrej jakości okno montuje doświadczony fachowiec, zdarzają się dwie skrajne sytuacje, które mogą spowodować niezadowolenie z okien dachowych, a co za tym idzie złą opinię o ich producencie lub montażu.

Pierwsza z nich dotyczy okien dachowych niskiej ceny (z marketów budowlanych) montowanych przez dekarzy, mistrzów w swoim fachu. Choćby zrobili oni wszystko zgodnie z regułami dekarskimi i instrukcją producenta (między innymi docieplili ościeżnicę, zamontowali wiatroizolacje, pięknie obrobili dachówkami), to nie mają wpływu na to, że takie okna z powodu niskich parametrów termicznych zaczną przemarzać lub – co gorsze – rozwarstwią się ościeżnica wykonana z drewna klejonego. W takich oknach wpływ na samopoczucie klienta możne mieć też dostępność akcesoriów – uboga oferta lub jej brak. Dlatego najlepsi dekarze omijają szerokim łukiem okna, które mają tylko dobrą cenę.

Druga sytuacja ma odwrotny „scenariusz” – bardzo dobre okno ze wszelkimi akcesoriami, ale montaż pozostawiający wiele do życzenia. Sprawia to, że wszelkie zalety okien zostają w oczach klienta odbierane negatywnie. Aby uniknąć takich problemów, należy zdecydowanie kształcić się nie tylko w zakresie samego montażu okien, ale również ich akcesoriów. Warto też umieć tak dobierać produkty, aby klient otrzymał to, co dla niego najlepsze. Pozwoli to na spokojny sen, dobry zarobek i pewność, że dobra opinia pójdzie za nami w świat.

Dobór modelu okna

Obecnie w ofercie dobrych producentów okien dachowych mamy trzy główne elementy pozwalające na szczelny i ciepły montaż.

Podstawą jest samo okno, którego rodzaj zależy od typu budynku  (tradycyjny, energooszczędny, pasywny), usytuowania w połaci dachowej (obsługa ręczna lub elektrycznie), przeznaczenia pomieszczenia  (łazienki, sypialnie), a nawet w zależności od indywidualnych preferencji (antywłamaniowość, dzwiękoizolacyjność).

Fot.: VELUX
Fot.: VELUX

Drugim elementem jest kołnierz odpowiednio dopasowany do rodzaju pokrycia i sposobu montażu okien.

Kolejnym ważnym elementem są produkty izolacyjne, które najczęściej składają się z termo- i wiatroizolacji układanej wokół ościeżnicy okna. Wszystkie te produkty zamontowane według wiedzy dekarskiej i zgodnie z zaleceniami producenta, zapewnią efekt odpowiedni do oczekiwanego przez inwestora, a my wykonawcy będziemy mieli poczucie wykonania dobrej roboty.

Po pierwsze warto uzgodnić z klientem typy okien, jakie chce zamontować. Wspólnie musimy znaleźć optymalne rozwiązanie łączące wygodną obsługę, doświetlenie i możliwości  konstrukcyjne. Najważniejszym parametrem jest doświetlenie poddasza tutaj odpowiednio dobrana wielkość okna do powierzchni pomieszczenia jest połową sukcesu. Współczynnik ten najczęściej wynosi 1:8, 1:10 powierzchni przeszklenia do powierzchni użytkowej pomieszczenia.

Kolejnym czynnikiem jest wysokość osadzenia okna: im wyżej, tym więcej światła w pomieszczeniu. Jeżeli w jednym pomieszczeniu ma być kilka okien, warto wiedzieć że okna w zespoleniu doświetlą mniejszą powierzchnię niż pojedyncze usytuowane w dwóch różnych miejscach.

Pamiętajmy też o swobodnej obsłudze okna. Do wyboru jest obsługa ręczna za pomocą dolnej lub górnej klamki oraz sterowanie elektrycznie przy oknach usytuowanych wysoko i w trudno dostępnych miejscach.

Wyznaczenie usytuowania okna dachowego

Dopasowanie okien do rozstawu krokwi to nie wszystko. To tylko podstawa, baza do powolnego zawężania asortymentu, który klient kupi. Ważna jest wysokość posadowienia okna względem podłogi. Wiąże się ona z wygodną i bezpieczną obsługą. Pewne aspekty powodują jednak sprzeczności w oczekiwaniach klientów i należy im to dobrze wytłumaczyć. Jeśli inwestor chciałaby zamontować okno tak, by mieć piękny widok, a ścianka kolankowa jest wysoka, lepiej mu odradzić montaż o 10-15 cm niżej. Niewiele to da, a może negatywnie wpłynąć na szczelność okna. Trzeba wyjaśnić także, na czym polega istota montażu okna i kołnierza względem rzędów dochówki lub przetłoczeń blachodachówki. Nie do przyjęcia jest montowanie okien  w połowie wysokości rzędu dachówki nie z powodu estetyki, ale ze względu na ryzyko pojawienia się nieszczelności w takim miejscu. Nie warto ulegać presji klienta, ale podawać rzeczowe argumenty.

Warto skupić się na doborze akcesoriów montażowych (między innymi kołnierza odpowiednio dopasowanego do typu pokrycia, izolacji wokół ościeżnicy w postaci termo-, hydro- i wiatroizolacji). Montując systemowe produkty mamy pewność, że klient ma najbardziej optymalne rozwiązanie na rynku, a niekiedy nawet zyskuje lepsze warunki gwarancji.

Wyznaczenie usytuowania okna dachowego

Podczas montażu można popełnić wiele błędów. Aby tego uniknąć, w razie wątpliwości – zwłaszcza przy montażu okien lub nietypowych produktów po raz pierwszy – lepiej zadzwonić do doradcy technicznego lub przeczytać instrukcję montażu. To żadna ujma na honorze. Okna dachowe to produkt wbrew pozorom szybko się rozwijający. W ciągu kilkunastu latach postęp technologiczny jest bardzo duży i rutyna może sprawić, że nowe superokno nie będzie funkcjonowało tak jak należy.

Przygotowania do montażu. Dla większości okien dachowych otwór powinien mieć wysokość  x + 4 cm, a szerokość y + 4 cm. Te dodatkowe centymetry są po to, aby wokół ościeżnicy było wystarczająco miejsca na izolację termiczną.  Dotyczy to najbardziej popularnego pokrycia układanego na ruszcie z kontrłat i łat.

Okna dachowe są produkowane z drewna sosnowego, ze swej natury miękkiego. Dlatego podczas montażu ważne jest zachowanie ostrożności, aby nie uszkodzić ram. Dla wygody i bezpieczeństwa w większości zaleceń wyjmuje się skrzydło zaraz po rozpakowaniu okna (jest od tego wyjątek – okna do domów pasywnych mają ciężki pakiet szybowy, który uniemożliwia wręcz bezpieczne włożenie skrzydła w ościeżnicę). Pozwala to na odpowiednie usytuowanie ościeżnicy w otworze i swobodny montaż elementów wokół okna.

Montaż ościeżnicy. Przed montażem ościeżnicy mocuje się kątowniki. Trzeba to zrobić zgodnie z zaleceniami producenta – w miejscach do tego przeznaczonych i na wysokości odpowiadającej dobranemu kołnierzowi uszczelniającemu.

Są trzy opcje montażu okien: na krokwiach, na krokwiach z wymianem, na łatach. Kątowników montażowych w zależności od wielkości i typu okna może być od 4 do 6, a w szczególnych rozwiązaniach nawet 10. Niektóre firmy oferują okna już z nakręconymi kątownikami lub częściowo zamontowanymi w dolnej części ościeżnicy i w połowie osi. Trzeba jednak pamiętać, że czasem – na przykład przy montażu wysokiego kołnierza – te kątowniki należy przemontować na odpowiednią  wysokość. Należy uważać,  by w oknach uchylno-obrotowych nie przykręcić  kątowników w strefie niedozwolonej  (najczęściej jest tam element zawiasu, który można ­uszkodzić).

Po przykręceniu ościeżnicy należy ją wypoziomować – zamontować ponownie skrzydło i dokładnie sprawdzić szczeliny. To ważny, a bardzo często omijany etap montażu okien. Ich ustawienie daje nam swobodna obsługę skrzydła i równomierne przyleganie uszczelek. Złe ustawienie powoduje przewiewy, a nawet przecieki z wody kondensacyjnej.

Obróbka wokół ościeżnicy. Na tym etapie najpierw montuje się termoizolację wokół okna. W oknach niektórych producentów  stosuje się gotowe ramy, mocowane przed montażem ościeżnicy, co jest szybkie, wygodne i bezpieczne. Są też izolacje w postaci specjalnej wełny owczej korzystne szczególnie wtedy, gdy przestrzeni między ościeżnicą a krokwiami jest niewiele.

Kolejny etap to montaż membrany paroprzepuszczalnej. Chroni ona przed wodą skraplającą się pod oblachowaniem kołnierza i jest wiatroizolacją dla ocieplenia wokół okna.  W połączeniu z niezbędnym elementem jak rynienka odwadniająca nad oknem daje pewność całkowitej szczelności montażu.

By okno było szczelne, musi być dopasowane do kąta pochylenia dachu. Niekiedy jednak dach nie spełnia tego parametru i należy kąt uzyskać przez zastosowanie odpowiedniego kołnierza. Jest kilka rozwiązań, które są do tego przeznaczone. W ofercie producentów jest też wiele kołnierzy specjalnych dopasowanych do różnego rodzaju pokryć – od gontów bitumicznych i papy, przez dachówki o niskim i wysokim profilu, łuskowe (jak karpiówki), aż po popularne ostatnio blachy na fabrycznie uformowany rąbek (klik) i dachówki płaskie. Kołnierze to nie tylko uzyskanie odpowiedniego kąta i estetycznego połączenia z pokryciem dachowym, ale też możliwość dodatkowej izolacji, na przykład dzięki zastosowaniu kołnierzy z termoizolacją lub specjalne opuszczenie okna w głąb konstrukcji  (montaż obniżony). Aby kołnierz dobrze łączył się z pokryciem, należy odpowiednio ukształtować go w dolnej części (ołów lub aluminium), profilując do kształtu dachówki uprzednio ją szlifując, by uniknąć efektu rynny, w której woda lub śnieg mogą zmarznąć zamiast spływać w dół.

Elementy dodatkowe. Warto pamiętać, że okno dachowe to też akcesoria. Jeśli wiemy, że klient będzie potrzebował w przyszłości rolety zewnętrznej sterowanej elektrycznie, przygotujmy kabel w łatwo dostępnym miejscu, który później połączymy z roletą. Dotnijmy też dachówkę  – w szczególności nad oknem – by nie przeszkadzała w swobodnym montażu górnej kasety rolety.

Napisz komentarz