Ubezpieczenie na czas trwania budowy – część 2

Kontynuując temat o ubezpieczeniach na czas trwania budowy, warto zwrócić uwagę na rodzaje umów ubezpieczeń, praktycznie niezbędnych przy prowadzeniu budowlano-montażowej inwestycji.

Tekst Jacek Baranowski

Ubezpieczenia budowlano-montażowe funkcjonują w Polsce już od początku lat 90. ubiegłego wieku. W tym czasie zostały zmodyfikowane i dostosowane do realiów oraz obowiązującego prawa. Początkowo funkcjonowały one głównie na wzorcach monachijskich wprowadzonych przez niemieckiego ubezpieczyciela i reasekuratora MunichRe. Ich oryginalne formy i nazwy to:

1. Ubezpieczenia ryzyk budowy – CAR (ang. Contractors’ All Risks), zwane również ubezpieczeniem wykonawców od wszelkich ryzyk, związanych z realizacją prac budowlanych. Ubezpieczenie stosowane samoistnie przy konstrukcji budynków oraz budowlanych pracach inżynieryjnych, które wymagają niewielkiego wkładu prac montażowych (windy, urządzenia klimatyzacyjne itp.).

2. Ubezpieczenie ryzyk montażu – EAR (ang. Erection All Risks), obejmujące ochroną ubezpieczeniową ryzyka związane z montażem wszelkiego rodzaju maszyn mechanicznych, elektrycznych, ciągów technologicznych itd. Występuje samoistnie przy ubezpieczeniu konstrukcji wyposażenia technicznego i budowli, które wymagają niewielkich budowlanych prac inżynieryjnych (fundamenty, wzmocnienie podstaw maszyn, wyrównanie terenu itp.).

Ubezpieczenie ryzyk budowlanych może składać się z 3 działów (sekcji) Ubezpieczenia:

I. od szkód materialnych (obejmujące przedmiot prac kontraktowych i koszty dodatkowe, np. usunięcie pozostałości po szkodzie).

II. Odpowiedzialności Cywilnej (dotyczy OC Ubezpieczonych za szkody wyrządzone osobom trzecim).

III. utraty zysku inwestora (ALoP – Advanced Loss of Profit) – zabezpiecza planowany wynik finansowy inwestora w celu zminimalizowania kosztów związanych z opóźnieniami oddania do użytkowania inwestycji w wyniku szkody pokrytej z sekcji I.

W ramach dwóch pierwszych sekcji ubezpieczeń CAR / EAR Ubezpieczającym (bezpośrednim płatnikiem składek do zakładu ubezpieczeń) może być:

  • Inwestor – zlecający wykonanie robót budowlano-montażowych, 
  • Wykonawca Generalny – reprezentujący także wszystkich podwykonawców i ich podwykonawców zaangażowanych kontraktowo w wykonywanie robót.

Ubezpieczonymi (korzystającymi z ochrony ubezpieczeniowej w sekcji I i II) powinni być zawsze wszyscy uczestnicy projektu budowlano-montażowego uwidocznieni w kontrakcie, czyli zarówno strona zlecająca prace (Inwestor), jak i strona realizująca prace (Wykonawca Generalny i wszyscy Podwykonawcy). To bardzo ważna informacja także dla wszystkich Podwykonawców, wykonujących niektóre specjalistyczne prace budowlane (w tym firm dekarskich), gdyż w razie poważnej szkody w przedmiocie prac wywołanych na przykład zdarzeniami losowymi – siłami przyrody, poszkodowanym może być także firma dekarska. Zniszczeniu ulegnie wykonana przez nią praca (fragment ubezpieczonego obiektu budowlanego) wymagająca ponownie nakładu pracy i użycia nowych materiałów budowlanych ze strony firmy podwykonawczej (na przykład dekarskiej). Podwykonawca przed przystąpieniem do prac powinien mieć pewność, iż kontrakt budowlano-montażowy, w którym będzie Podwykonawcą korzysta z tego ubezpieczenia i znać warunki ubezpieczenia. W razie szkody, jako ubezpieczony może ubiegać się o odszkodowanie od ubezpieczyciela zgodnie z warunkami ubezpieczenia CAR/EAR.

Podwykonawca (w tym firma dekarska) w ubezpieczeniu CAR/EAR powinien także korzystać z ochrony ubezpieczeniowej w ramach II sekcji, czyli ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej (OC) Deliktowej. Ubezpieczenie OC zabezpiecza wszystkie strony i uczestników kontraktu budowlano-montażowego w razie szkód wyrządzonych czynem niedozwolonym osobom trzecim, ale także współubezpieczonym w ramach ubezpieczenia CAR/EAR. Warunkiem takiej ochrony jest jednak rozszerzenie standardowego zakresu ubezpieczenia i włączenie do umowy opcji ubezpieczenia OC Wzajemnej na wypadek szkód wyrządzonych wzajemnie przez uczestników kontraktu budowlanego. Ten rodzaj ubezpieczenia OC nie obejmuje jednak szkód wyrządzonych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania prac kontraktowych, czyli OC Kontraktowej. To domena ubezpieczenia OC zawieranego przez wykonawców – w tym firmy dekarskie – jako Podwykonawców. Dobrym rozwiązaniem w tym zakresie może być umowa ubezpieczenia OC dla członków PSD.

Miejscem ubezpieczenia dla ubezpieczeń CAR/EAR jest plac budowy. Można je rozszerzyć o miejsca składowania materiałów budowlanych poza placem budowy lub w trakcie przewozu drogą lądową. Przedmiotem ubezpieczenia są obiekty:

  • budowlane (budynki, obiekty przemysłowe i magazynowe, budowle),
  • montażowe (konstrukcje szkieletowe, maszyny: pompy, turbiny, rurociągi, generatory).

Za dodatkową opłatą ubezpieczeniem mogą być objęte:

  • materiały lub elementy i urządzenia do wbudowania bądź zamontowania,
  • sprzęt, narzędzia, wyposażenie budowlane i montażowe, zaplecze budowy (baraki magazynowe, rusztowania, doprowadzenie energii elektrycznej i wody, drogi i ogrodzenia które są bazą zaplecza budowy),
  • maszyny budowlane, maszyny i urządzenia do montażu,
  • koszty uprzątnięcia pozostałości po powstałej szkodzie objętej ubezpieczeniem.

Wyłączenia z umowy

Omawiając podstawowe informacje o zakresie ochrony ubezpieczeniowej nie sposób nie wspomnieć o wyłączeniach lub ograniczeniach odpowiedzialności zakładów ubezpieczeń. Są one zwykle podzielone na dwie zasadnicze grupy:

  1. Wyłączenia ogólne – lista ryzyk opisanych w OWU, niezależnie od towarzystwa ubezpieczeniowego, są bardzo podobne – poniżej ryzyka wyłączane z ubezpieczenia:
  2. umyślne działanie, rażące niedbalstwo ubezpieczonego,
  3. wojna, działania wojenne, rewolucja i inne zdarzenia o podobnym charakterze,
  4. strajk, bunt, rozruchy i zamieszki wewnętrzne itp.,
  5. zjawiska związane z działaniem energii nuklearnej,
  6. szkody górnicze,
  7. kary umowne, sądowe, szkody wynikłe z opóźnienia realizacji kontraktu,
  8. udział własny ubezpieczonego lub franszyzy redukcyjnej.
  9. Wyłączenia szczególne – są ustalane indywidualnie dla każdego kontraktu. Często są to straty lub uszkodzenia:
  10. spowodowane wadliwym wykonaniem lub zaprojektowaniem,
  11. w sprzęcie budowlanym, spowodowane energią elektryczną, błędami obsługi, nieodpowiednią konserwacją,
  12. dokumentów, rysunków, projektów itp.,
  13. ujawnione dopiero podczas inwentaryzacji,
  14. spowodowane błędami projektowymi, materiałowymi.
  15. Wysokość składki ubezpieczeniowej jest uzależniona od czynników oceny ryzyka, a w szczególności od:
  16. wartości kontraktu oraz wysokości sum ubezpieczenia,
  17. przedmiotu i zakresu ubezpieczenia,
  18. rodzaju wykonywanych robót,
  19. miejsca wykonywania robót kontraktowych, położenia terenu budowy/montażu,
  20. otoczenia miejsca ubezpieczonych robót kontraktowych,
  21. technologii robót, warunków geotechnicznych oraz występujących zagrożeń,
  22. długości okresu ubezpieczenia, oraz także szkodowości.
  23. Suma ubezpieczenia ustalana jest odrębnie dla każdej części (sekcji) ubezpieczenia:
  24. prace kontraktowe,
  25. maszyny budowlane,
  26. OC.

Suma ubezpieczenia dla prac kontraktowych ma odpowiadać całkowitej wartości robót kontraktowych wraz ze wszystkimi materiałami, robocizną, frachtem, cłem i opłatami oraz materiałami i pozycjami dostarczonymi przez zleceniodawcę. Suma ubezpieczenia dla sprzętu, wyposażenia budowlanego, maszyn budowlanych i zaplecza obejmuje wartość nową, co oznacza koszt wymiany ubezpieczonych pozycji na nowe tego samego rodzaju i mocy.

W ubezpieczeniu OC suma ubezpieczenia ustalana jest na podstawie indywidualnej oceny wysokości możliwych roszczeń z tytułu potencjalnych szkód w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi i montażowymi albo na podstawie zobowiązań zawartych w kontrakcie budowlanym.

Omówieniem ubezpieczenia ALoP tej szczególnej sekcji ubezpieczeń CAR/EAR zajmiemy się w kolejnym artykule.

Jak widać z powyższego bezpieczna inwestycja to także inwestycja odpowiednio ubezpieczona w zakresie przewidzianym dla poszczególnych jej uczestników. Warto jednak wyraźnie zaznaczyć, że decyzjom o doborze właściwych instrumentów ubezpieczeniowych dla procesu inwestycyjnego winno towarzyszyć przekonanie, że zawieranie umów ubezpieczenia i korzystanie z oferty zakładów ubezpieczeń należy realizować przy współpracy i za pośrednictwem brokera ubezpieczeniowego, który jako profesjonalista dostosuje zakres ochrony ubezpieczeniowej do faktycznych potrzeb ubezpieczającego.

Napisz komentarz