Branża dekarska od lat znajduje się w samym centrum zdarzeń losowych. Silne wichury, gradobicia, intensywne opady deszczu i śniegu powodują tysiące szkód dachowych rocznie. W praktyce oznacza to, że dekarz bardzo często spotyka się z likwidacją szkód ubezpieczeniowych, nawet jeśli formalnie nie jest jej stroną.
Tekst Justyna Baranowska-Kuchta
W poprzednim artykule skupiliśmy się na tym, jak umowa ubezpieczenia OC ogólnej może uratować firmę przed kosztami napraw wyrządzonych szkód lub powstałych wypadków, sporów sądowych i – co równie ważne – przed niesłusznymi roszczeniami. Mając na uwadze ryzyko związane z działalnością dekarza oraz prawdopodobieństwo potencjalnych roszczeń przybliżam Państwu przebieg procesu likwidacji szkody. Jako broker ubezpieczeniowy Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy mamy możliwość obserwowania wielu wypadków szkodowych i roszczeń poszkodowanych. Zależy nam na tym, aby wspomóc dekarzy, dlatego też przygotowaliśmy niniejszy poradnik, aby mogli Państwo sięgnąć do niego w sytuacjach kryzysowych.
Warunki atmosferyczne sprawiają, że praca wykonana przez dekarza zostaje wystawiona na próbę: czy prawidłowo zostało wykonane pokrycie dachowe lub inne elementy budynków? Czy w trakcie prac mienie inwestora zostało prawidłowo zabezpieczone? Do tego dochodzi ryzyko wypadków, takich jak na przykład pożar spowodowany wykonaniem prac pożarowo niebezpiecznych czy też wypadków osobowych pracowników lub osób trzecich. W każdej z tych sytuacji dekarz może zostać uznany za odpowiedzialnego za zdarzenie, a w konsekwencji odpowiedzialnego cywilnie za naprawę powstałych strat. Jak wskazaliśmy w poprzednim artykule (Nasz Dekarz 6/2025), roszczenie może wpłynąć od inwestora, niezależnie od tego, czy faktycznie dekarz jest winny zdarzeniu, czy też nie. Znajomość zasad likwidacji szkód może zatem być dla Państwa przewagą konkurencyjną i kluczem do obrony własnego wizerunku jako przedsiębiorcy.
Na wypadek roszczeń osób trzecich
Każdy dekarz powinien mieć:
- aktualne ubezpieczenie OC działalności – większość ofert ubezpieczycieli opartych jest o trigger loss occurance, a więc ubezpieczeniem objęty jest wypadek ubezpieczeniowy, będący powstałą szkodą, która wystąpiła w okresie ubezpieczenia;
- odpowiednio wysoką sumę gwarancyjną – minimum to dziś często za mało. Wybór odpowiedniej wysokości sumy gwarancyjnej jest kluczowy, aby umowa mogła stanowić dobre zabezpieczenie dla szkód o dużych wartościach. Wyższa suma gwarancyjna dodatkowo daje klientom dekarzy większe poczucie bezpieczeństwa i jest de facto dodatkowym świadectwem jej profesjonalizmu dla renomowanej firmy dekarskiej, z tych powodów rekomendujemy świadome podejście do jej wyboru. Przypominamy, iż sumy gwarancyjne również ulegają czynnikom związanym z inflacją, wzrostem kosztów naprawy, kosztów leczenia i innych. Dlatego dla zachowania możliwie bezpiecznego poziomu pokrycia ubezpieczeniowego dla szkód lub wypadków z umowy ubezpieczenia OC ogólnej, konieczne jest jej waloryzowanie. Warto zastanowić się nad tym przed zawarciem lub wznowieniem umowy i wybrać odpowiednio wysoką sumę gwarancyjną, gdyż późniejsze doubezpieczenie w trakcie trwania umowy może być bardziej problematyczne i kosztowne.
Dlaczego jest istotna ciągłość ochrony ubezpieczeniowej?
Ciągłość ochrony jest kluczowa w ubezpieczeniu OC. Zapobiega ona lukom w ochronie ubezpieczeniowej, które mogą prowadzić po stronie dekarza do strat finansowych, ryzyka naruszenia praw czy braku wsparcia w nagłych wypadkach. Jest to szczególnie istotne, gdyż często ubezpieczony może nie mieć wiedzy o powstaniu szkody po stronie poszkodowanego, w tym w mieniu inwestora.
Oszczędność polegająca na świadomej akceptacji luki w ochronie ubezpieczeniowej jest oszczędnością pozorną. Może ona być przyczyną poważniejszych problemów w pokrywaniu szkód przez ubezpieczyciela i narażać ubezpieczonego dekarza na konieczność pokrywania szkód z własnych środków.
Bo wypadek to dziwna rzecz. Nigdy go nie ma, dopóki się nie wydarzy. Alan Alexander Milne, Kubuś Puchatek
Ważne uwagi na początek
Po otrzymaniu roszczenia klienta lub informacji o szkodzie:
- niezwłocznie powiadom ubezpieczyciela i zawsze rób to za pośrednictwem SAGA Brokers Sp. z o.o.;
- nie składaj obietnic, oświadczeń – do czasu kontaktu z ubezpieczycielem nie zgadzaj się na naprawę szkody ani nie obiecuj wypłaty odszkodowania;
- zbierz możliwie pełną dokumentację – w trakcie likwidacji ubezpieczyciel będzie pytał o różnego rodzaju dokumenty dotyczące szkody (umowy, zlecenia, zdjęcia, korespondencję). Przygotowanie ich wcześniej może znacznie przyspieszyć proces likwidacji szkody. Mogą być również potrzebne dokumenty potwierdzające spełnienie wymaganych prawem obowiązków, na przykład tych z zakresu BHP lub ochrony przeciwpożarowej.
KROK 1. Zgłoszenie szkody. W wypadkach szkodowych z ubezpieczenia OC są dwie drogi zgłoszenia.
- Szkodę zgłasza poszkodowany. Dzięki zasadzie actio directa (łac. skarga bezpośrednia), która jest ugruntowana w Kodeksie cywilnym (np. art. 822 § 4 KC), jest możliwe przyspieszenie i uproszczenie procesu uzyskiwania odszkodowania przez poszkodowanego. Actio directa to instytucja prawna, która w prawie rzymskim odnosiła się do powództw przysługujących stronom umowy (na przykład zleceniodawcy przeciwko zleceniobiorcy), a w nowoczesnym prawie ubezpieczeniowym oznacza możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy szkody, zamiast od samego sprawcy. Tym samym wystarczające będzie przekazanie numeru dokumentu ubezpieczenia (polisy lub certyfikatu) osobie poszkodowanej, która zgłasza swoje roszczenie bezpośrednio do ubezpieczyciela danego dekarza.
- Szkodę (roszczenie odszkodowawcze) zgłasza ubezpieczony (potencjalny „sprawca” szkody w OC). W drugim przypadku istotne jest przesłanie zgłoszenia do ubezpieczyciela. Dla ubezpieczonych w ramach programu dla członków Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy został uruchomiony adres szkody@sagabrokers.pl, na który prosimy przesyłać informacje dotyczące szkody i roszczenia odszkodowawczego z nią związanego. Zgłoszenie powinno zawierać:
- datę zdarzenia,
- opis szkody,
- zakres uszkodzeń,
- dokumentację zdjęciową (jeśli jest).
WAŻNE! Do czasu oględzin miejsca szkody przez przedstawiciela ubezpieczyciela zakres szkody powinien być zabezpieczony i nie ulegać niezbędnym zmianom, tak aby zakład ubezpieczeń mógł dokonać swoich oględzin miejsca i zakresu szkody w możliwie niezmienionym stanie.
Aby przyspieszyć proces czynności likwidacji szkody prosimy również o informację, czy do szkody doszło w trakcie prowadzonych w dniu szkody prac dekarskich albo po zakończeniu prac w dniu pracy. Prosimy też o wskazanie z czego – Państwa zdaniem – może wynikać i na czym polegać Odpowiedzialność Cywilna odszkodowawcza Państwa firmy za powstałą szkodę albo wskazanie na brak takich przesłanek, na przykład działania siły wyższej.
Krok 2. Oględziny i analiza dokumentacji szkodowej. W niektórych sytuacjach konieczne jest dokonanie oględzin przez likwidatora. Rzeczoznawca ubezpieczyciela tym samym:
- ogląda dach (często tylko z dołu lub też z drona),
- sporządza protokół,
- wykonuje dokumentację fotograficzną,
- może również zadać dodatkowe pytania o zdarzenie.
WAŻNE! Należy udzielać rzetelnych informacji i nie zatajać faktów – ubezpieczenie OC chroni wykonawcę właśnie w sytuacjach błędów czy zaniedbań. Jednak zwracamy uwagę, iż samodzielne przyznawanie się do winy lub podpisywanie ugód z poszkodowanym bez zgody ubezpieczyciela może skutkować problemami z wypłatą odszkodowania.
Ubezpieczyciel, po otrzymaniu zgłoszenia, może:
- przeanalizować zasadność roszczenia,
- zlecić niezależną ekspertyzę techniczną,
- sfinansować koszty obrony prawnej w postępowaniu sądowym.
Dlatego też odpowiednia dokumentacja może okazać się kluczowa dla obrony interesu dekarza wskazanego jako odpowiedzialnego za szkodę.
Krok 3. Wydanie decyzji odszkodowawczej. Po analizie sprawy ubezpieczyciel wydaje decyzję odszkodowawczą co do odpowiedzialności ubezpieczonego dekarza i wysokości odszkodowania.
Jeśli szkoda mieści się w zakresie ochrony ubezpieczeniowej OC, odszkodowanie trafia bezpośrednio do poszkodowanego, a dekarz unika konieczności pokrywania ustalonej wartości szkody z własnej kieszeni – poza kwotą odpowiadającą wysokości wybranej przez siebie franszyzy redukcyjnej (udziału własnego). Tę kwotę dekarz musi pokryć poszkodowanemu z własnych środków – nie dotyczy to jednak skutków wypadków osobowych.
Krok 4. Weryfikacja przyznanego odszkodowania i ewentualne odwołanie poszkodowanego. To krok, który w procesie likwidacji może zajść, ale nie musi. Zdarzają się sytuacje, gdy w procesie likwidacji zostają pominięte przez ubezpieczyciela technologiczne elementy procesu naprawienia szkody lub zostają zaniżone niektóre elementy rachunku strat. W takiej sytuacji, jak również w razie odmowy, bardzo często mamy do czynienia z dalszym odwoływaniem się osób poszkodowanych – przy czym, co do zasady, jest to uprawnienie przysługujące poszkodowanemu – kwestionującemu wcześniejszą decyzję odszkodowawczą zakładu ubezpieczeń.
Krok 5. Ważna lekcja na przyszłość. Krok niezwykle istotny z punktu widzenia działalności dekarza, gdyż każda szkoda to także cenna lekcja. Warto przeanalizować przyczyny zdarzenia i sprawdzić, czy wysokość sumy gwarancyjnej jest adekwatna do skali i specyfiki wykonywanych prac – szczególnie, gdy prace dekarskie muszą być wykonywane na czynnych obiektach handlowych, przemysłowych lub magazynowych. Istotne jest, aby z każdego błędu czy nawet niezasadnego roszczenia móc wyciągnąć wnioski na przyszłość.
Jak szkoda wpływa na ocenę ryzyka ubezpieczeniowego w przyszłości?
W praktycznie każdym zawodzie nie da się uniknąć ryzyka popełnienia błędu. Szkody mają charakter losowy i nie mamy możliwości przewidzenia ich powstania. W zasadzie przed zawarciem umowy nikt nie może wykluczyć szkody znacznych rozmiarów. Jedno jest pewne – trzeba zapłacić składkę. Liczba i wartość wypłaconych odszkodowań lub świadczeń nie pozostaje bez wpływu na ocenę ryzyka w roku kolejnym przez ubezpieczycieli. Branża dekarska jest branżą traktowaną przez ubezpieczycieli jako działalność podwyższonego ryzyka. Prace na wysokości czy też wykorzystanie narzędzi emitujących wysoką temperaturę sprzyjają spektakularnym wypadkom ubezpieczeniowym.
Po szkodzie, gdy funkcja kompensacyjna zostaje zrealizowana, należy pamiętać, iż nawet znaczny wzrost składki może być niższy niż kwota wypłaconego odszkodowania. Szczególnie może to mieć znaczenie w ubezpieczeniach grupowych. Ważny jest jednak solidaryzm grupy zawodowej – taki jak członków Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy, gdyż szkoda może przydarzyć się każdemu z nas.
JUSTYNA BARANOWSKA-KUCHTA
Specjalista ds. ubezpieczeń majątkowych Pierwszego Polskiego Domu Brokerskiego SAGA Brokers Sp. z o.o., ul. Słoneczna 15A, 60-286 Poznań, www.sagabrokers.pl.
