W codziennej pracy w terenie, blisko fachowców w swojej branży, często rozmawiam o tym, jakie znaczenie ma zastosowanie suchej więźby dachowej. Niestety, w walce o klienta, rynek czasem wymusza stosowanie drewna mokrego lub tylko podsuszonego. Z moich rozmów wynika jednak, że świadomość klientów rośnie – ci, którzy słuchają fachowych rad, coraz częściej decydują się na suchą tarcicę, doceniając jej wpływ na trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji.
Tekst Marta Karolczyk
Codziennie współpracuję z dekarzami i cieślami, dzieląc się wiedzą i wspierając ich w wyborze najlepszego drewna. Nasze doświadczenie pokazuje, że edukacja klientów i stosowanie odpowiednio wysuszonej tarcicy to klucz do trwałych, bezpiecznych dachów, które spełniają oczekiwania zarówno wykonawców, jak i inwestorów.
Dlaczego właściwy wybór drewna ma znaczenie?
Konstrukcja dachu jest częścią konstrukcji całego budynku. To ona przenosi ciężar wszystkich warstw dachu i obciążeń śniegiem i wiatrem na ściany nośne budynku, dlatego dobór odpowiedniego surowca do jej wykonania nie może być przypadkowy. Drewno na konstrukcję powinno mieć odpowiednią klasę wytrzymałości oraz wilgotność około 18%. Tylko w takim stanie zapewnia stabilność i trwałość więźby.
Producenci drewna mokrego nie ponoszą kosztów jego suszenia w specjalistycznych suszarniach, więc taki surowiec jest często o około 40-50% tańszy od tarcicy certyfikowanej. Niestety, doradzanie klientom tańszej opcji niesie ze sobą ryzyko problemów w dalszych etapach budowy i wykończenia, a co ważniejsze – jest niezgodne z prawem.
Jakie są konsekwencje zastosowania drewna mokrego?
Drewno mokre wysycha po zamontowaniu, kurcząc się w przekroju poprzecznym o 5-7%. Najbardziej zmniejsza się grubość i szerokość belek, co może prowadzić do:
- deformacji i pękania elementów konstrukcji,
- poluzowania połączeń krokwi, osłabiającego nośność dachu,
- niewłaściwego wchłaniania impregnatów ochronnych,
- pękania tynku i obudowy płyt kartonowo-gipsowych wewnątrz budynku,
- uszkodzeń pokrycia dachowego i membrany, co zwiększa ryzyko zawilgocenia wnętrza.
Im lepiej wysuszone drewno, tym mniejsze ryzyko odkształceń i utraty parametrów mechanicznych. W drewnie sosnowym, każdy procent zmiany wilgotności powoduje około 0,36% skurczu. Przy montażu mokrej więźby w okresie letnim szczególnie zauważalne są wypaczenia drewna, wyginanie i skręcanie, co może prowadzić do osłabienia konstrukcji.
Dodatkowo impregnacja mokrego drewna nie jest skuteczna, co naraża więźbę na korozję biologiczną.
Świadomość fachowców i ich rola w edukowaniu klientów jest kluczowa. Choć sucha tarcica jest droższa, jej zastosowanie zapewnia stabilność, trwałość i estetykę konstrukcji dachowej, a także ogranicza późniejsze problemy przy wykończeniu dachu. Prawdziwy rzemieślnik wie, że inwestycja w jakość materiału to inwestycja w spokój i zadowolenie klienta.
Tomasz Rybarczyk
Architekt, inżynier budownictwa, kierownik budowy, inspektor nadzoru inwestorskiego; rzeczoznawca budowlany w zakresie projektowania i wykonawstwa
– Składów mających drewno klasowe jest niewiele. Dlatego częstą praktyką na budowach jest to, że inwestorzy decydują się na drewno bezklasowe, czyli takie, jakie jest dostępne w każdym składzie drewna. Jego cena jest o wiele niższa niż drewna klasowego. Inwestorzy i wykonawcy najczęściej z tego względu decydują się na drewno bezklasowe, które oprócz niezadeklarowanej klasy ma podwyższoną (nieznaną) wilgotność. Oczywiście, nie powinno to mieć miejsca, ale i cena, i dostępność drewna bezklasowego czynią cuda…
Jako kierownik budowy, zwracam uwagę inwestorom na takie decyzje, by mieli pełną świadomość tego, z czym się to wiąże. Niestety, w praktyce kierownik budowy nie ma żadnych możliwości wpłynięcia na decyzję inwestora. Efekt? Czasami odsyłam inwestora do projektanta, czasami sam przeliczam konstrukcję, by sprawdzić przekroje albo przyjąć jeszcze większe przekroje, skoro klasa drewna może być niższa.
Jakie są obowiązki wykonawcy i kierownika budowy?
- Sprawdzenie dokumentów: wykonawca ma obowiązek sprawdzić, czy dostarczone drewno jest zgodne z zapisami w projekcie, czyli ma odpowiednią wilgotność i klasę wytrzymałości.
- Sprawdzenie drewna: ważne jest, aby zweryfikować, czy drewno faktycznie spełnia wymagania norm budowlanych i projektu. Dlatego żaden kierownik budowy nie powinien zezwolić na użycie mokrego drewna na więźbę dachową, ponieważ jest to błąd konstrukcyjny prowadzący do deformacji, pęknięć, a nawet osłabienia dachu.
- Potwierdzenie w dzienniku budowy: przyjęcie drewna na budowę należy potwierdzić wpisem do dziennika budowy.
Prawo o mokrym drewnie
Zgodnie zobowiązującymi przepisami drewno konstrukcyjne powinno spełniać zapisy normy PN-EN 14081-1. Jego wilgotność musi wynosić maksymalnie do 18% (dotyczy struktur chronionych przed zawilgoceniem) lub 23% (dla konstrukcji narażonych na działanie czynników atmosferycznych).
Norma projektowa PN-EN 1995-1-1
Dokument Projektowanie konstrukcji drewnianych. Część 1-1: Postanowienia ogólne. Reguły ogólne i reguły dotyczące budynków precyzuje zagadnienia dotyczące obiektów z drewna oraz materiałów drewnopochodnych. Są w nim opisane między innymi zalecenia na temat wilgotności artykułów. Dodatkowo znajdują się tam szablony obliczeń konstrukcyjno-
-budowlanych.
Norma CE
Dostawca drewna ma obowiązek oznakowania go zgodnie z europejskim standardem CE (fr. Conformité Européenne). W praktyce symbol ten stanowi potwierdzenie, że oferowane produkty są dobre jakościowo, mają właściwe klasy sortownicze oraz wytrzymałościowe.
MARTA KAROLCZYK
Od ponad 4 lat regionalny menedżer Sprzedaży w Grupie Burkietowicz. Aktywnie buduje i utrzymuje relacje biznesowe z firmami wykonawczymi w branży budowlanej, wykorzystując swoje wieloletnie doświadczenie w sprzedaży. Z pasją rozwija swoją wiedzę na temat obróbki drewna oraz procesów produkcyjnych, kładąc szczególny nacisk na wdrażanie nowoczesnych rozwiązań związanych z prefabrykowanymi elementami drewnianymi w sektorze budownictwa mieszkaniowego i komercyjnego; m.karolczyk@burkietowicz.pl, tel.: +48 609 676 979.
