Dachy płaskie to z jednej strony standard w budownictwie wielorodzinnym, a z drugiej – synonim nowoczesnego budownictwa jednorodzinnego. Nadają one obiektom budowlanym nowoczesnego i modernistycznego wyglądu oraz umożliwiają zagospodarowanie dodatkowej przestrzeni, której nie gwarantuje dach skośny.
Tekst Marta Bednarek
Dachy płaskie są jednak szczególnie narażone na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych, dlatego też wymagają precyzyjnego podejścia projektowego oraz montażowego. Błędy wykonawcze w układzie warstw lub odwodnieniu mogą skutkować zastoinami wody, uszkodzeniem izolacji i stopniową degradacją pokrycia. W praktyce montaż tego typu dachu to jedno z najbardziej wymagających technologicznie działań na etapie realizacji obiektu wielkopowierzchniowego.
Zwyczajowa nazwa płaski dach tak naprawdę odnosi się do konstrukcji, określanej jako stropodach, ponieważ jest on jednocześnie połączeniem dachu i stropu. Warto jednak pamiętać, że w rzeczywistości dachy płaskie mają spadek, który nie może być mniejszy niż 5°.
W budownictwie jednorodzinnym najczęściej spotykane są stropodachy żelbetowe. W polskich warunkach klimatycznych wymagają one zastosowania warstwy termoizolacyjnej i hydroizolacyjnej. W zależności od ich układu wyróżniamy stropodachy tradycyjne oraz odwrócone. Terminologia ta odnosi się do umiejscowienia warstwy hydroizolacji (przeciwwodnej) względem warstwy termoizolacji (ocieplenia).
W stropodachu tradycyjnym termoizolacja montowana jest pod hydroizolacją. Zabezpiecza ona przed przenikaniem wody w głąb warstw, która dzięki wyprofilowanym spadkom powierzchni dachu jest odprowadzana do odwodnienia. Stropodachy najczęściej są ocieplane odpowiednią grubością styropianu, co docelowo ogranicza straty ciepła przez dach.
W stropodachu odwróconym hydroizolacja znajduje się bezpośrednio na stropie, a na niej jest układana warstwa termoizolacji, najczęściej w postaci polistyrenu ekstrudowanego. Następne warstwy to geowłóknina oraz warstwy wykończeniowe. Zastosowanie stropodachu odwróconego gwarantuje większe możliwości wykorzystania powierzchni dachu. Jest to istotne w gęstej zabudowie miejskiej lub pięknie usytuowanych działek, gdzie dach płaski docelowo może pełnić funkcję tarasu widokowego.
Montaż warstw na dachach płaskich
Dachy płaskie mają obecnie duże grono zwolenników. Trend ten wynika głównie z rozwoju technologii i asortymentu materiałów budowlanych, umożliwiających wykonywanie powierzchni płaskich w sposób trwały i bezawaryjny. Metody montażu na dachach płaskich obejmują: mocowanie mechaniczne (bezpośrednio do konstrukcji), balastowe (bez ingerencji w poszycie, oparte na ciężarze warstw dociskowych) oraz klejone/zgrzewane (poprzez przyklejenie wszystkich warstw ze sobą). Wybór konkretnej metody zależy od typu pokrycia, nośności dachu, a także od możliwości i potrzeb inwestora.
- System pełnego klejenia. Jest lekkim systemem, który charakteryzuje się dużą elastycznością w projektowaniu. Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu na podłożu systemu pełnego klejenia, w specyfikacji projektowej należy określić, czy powierzchnia dachu jest odpowiednia dla tego systemu, czy jest w stanie zapewnić właściwą odporność na zerwanie pokrycia i czy podłoże jest odpowiednie dla użytego środka klejącego. W systemie pełnego klejenia arkusze membrany EPDM są klejone na całej powierzchni bezpośrednio do podłoża za pomocą kleju. Sąsiednie arkusze łączy się na zakład o minimalnej szerokości 100 mm i mocuje za pomocą taśmy klejącej. Uszczelnienie obrzeży dachu oraz elementów wystających z konstrukcji powinno być wykonywane zgodnie z zaleceniami danego producenta. Taki montaż zapewnia najsilniejsze połączenie membrany z podłożem, tworząc jednolitą i wodoszczelną powłokę. Rozwiązanie to idealnie sprawdza się w złożonych dachach o nieregularnych kształtach oraz dachach o ograniczonej nośności (pod warunkiem, że podłoże jest odpowiednie do przyklejenia). Ten system montażu powinien mieć odpowiednią wytrzymałość na działanie sił ssących wiatru.
- System balastowy. Przed decyzją o wykonaniu tego systemu lub systemu odwróconego należy zweryfikować, czy konstrukcja dachu przeniesie dodatkowe obciążenie. W systemie balastowym arkusze membrany EPDM są układane luźno na odpowiednim podłożu. Sąsiednie arkusze łączy się z zakładem minimum 100 mm taśmą samoklejącą. Warstwa membrany EPDM jest obciążona żwirem, płytkami gresowymi lub też deskami kompozytowymi. System odwrócony jest rozwinięciem standardowego systemu balastowego i jest idealny dla dachów, po których odbywa się regularny ruch. W systemie tym arkusze EPDM są odseparowane od balastu warstwą termoizolacji XPS oraz luźno ułożoną na niej geowłókniną.
- System mocowania mechanicznego (MAS). Jest to lekki system, który eliminuje ryzyko przebicia przez elementy łączeniowe. W tym systemie stosujemy wielkogabarytowe arkusze membrany EPDM, które układamy luźno na odpowiednim podłożu. Na powierzchni dachu membrana jest mocowana mechanicznie za pomocą systemowych taśm zbrojonych RMA. Taśmę tę mocuje się do konstrukcji za pomocą łączników teleskopowych. System ten wymaga przeliczeń konstrukcyjnych, aby uzyskać odpowiednie rozstawy taśm oraz dobrać odpowiednie długości łączników teleskopowych.
Montaż membran EPDM
Wyróżnia się trzy główne metody instalacji membran EPDM: system balastowy, mocowanie mechaniczne oraz pełne klejenie. Wybór metody montażu zależy od specyfiki projektu, warunków atmosferycznych oraz wymagań konstrukcyjnych.
MARTA BEDNAREK
Przez wiele lat zajmowała stanowiska kierownicze i wykonawcze w firmach międzynarodowych (obsługując między innymi rynek skandynawski). Aktualnie pełni funkcję dyrektora zarządzającego w firmie ADACH Sp. z o.o. Nadzoruje realizacje inwestycji z zakresu dachów płaskich i stromych. Współpracuje z renomowanymi producentami pokryć dachowych. Organizuje i prowadzi szkolenia dla wykonawców pokryć dachowych, opartych o materiały renomowanych polskich i zagranicznych producentów.
